Rozpoczęcie pracy jako programista może być trudne.

Jak przekonać kogoś, by Cię zatrudnił bez wieloletniego doświadczenia? Co należy wiedzieć? Jak odpowiedzieć, jeśli nie znasz odpowiedzi na zadane pytanie?

Czy naprawdę musisz wiedzieć, jak napisać tag <link> od podstaw?

(Spoiler: nie musisz).

Pracuję jako programista od przeszło dziesięciu lat. Pełniłem różne funkcje w firmach wszelkiej maści – zarówno u międzynarodowych gigantów technologicznych, jak i w małych, lokalnych przedsięwzięciach. Miałem więcej rozmów o pracę niż jestem w stanie zliczyć i, z pewnością, więcej porażek niż sukcesów. Dopiero awansując na wyższe pozycje zacząłem siadać po drugiej stronie stołu – jako zatrudniający.

Opowiem o tym, na co zwracam uwagę podczas rozmów z nowymi kandydatami. Co ważniejsze, są to te same rzeczy, które pomogły mi, gdy to ja aplikowałem na stanowisko.

Techniczne wymagania są zależne od pozycji i decyzji organizacji, więc nie będę się skupiał wskazówkach w tej kwestii. Istnieje wiele artykułów pokroju: „10 rzeczy, które każdy współczesny programista musi wiedzieć”. Możesz użyć ich by się doinformować (lub dać się przytłoczyć nadmiarem informacji i wymagań).

Sugeruję nie przejmować się tym, czego jeszcze nie wiesz.

1. Czuj się pewnie z doświadczeniem i umiejętnościami, które masz

Rozmowa o twoim doświadczeniu jest, z reguły, pierwszym etapem rozmowy o pracę. To również jedna z pierwszych rzeczy w twoim CV. Przedstawienie swojego doświadczenia i umiejętności w danym zakresie jest fundamentalne dla przedstawienia się pracodawcy.

Presja, by pokazać się z jak najlepszej strony jest całkowicie normalna. Niestety, kuszące może się okazać przecenienie swoich możliwości lub wyolbrzymienie skali projektów, przy których pracowałeś.

Musisz pamiętać, że nikt nie oczekuje od Ciebie bogatego doświadczenia i wachlarza umiejętności na początku kariery. Przecenienie rzeczywistych kwalifikacji może pogorszyć wrażenie, jakie zrobisz na pracodawcy, nawet jeśli byłbyś dobrym kandydatem na stanowisko. Jest to ważne na każdym etapie kariery, ale szczególnie na początku łatwo jest ulec pokusie.

Znacznie lepiej jest trzymać się faktów opisujących twoje kwalifikacje. Opowiedz o konkretnych projektach i funkcjach, jakie pełniłeś. Dodaj, jakie umiejętności były ci potrzebne i, z jakimi technologiami miałeś do czynienia.

„Pokaż, nie mów.”

Ta zasada dotycząca opowiadania historii jest również istotna przy rozmowach o pracę.

Nie opowiadaj swojej publiczności, co się dzieje – pokaż im fakty i pozwól im interpretować je i oceniać samodzielnie.

Na przykład, jeśli pracodawca może sam dojść do wniosku:

„Ten kandydat ma dużo doświadczenia z Y i jest widocznie zainteresowany X.”

To jest to znacznie bardziej wartościowe niż powiedzenie:

„Mam dużo doświadczenia z Y i jestem zainteresowany X”.

Równie ważne, co bycie szczerym w opisywaniu swoich kwalifikacji jest umiejętność przyznania się do niewiedzy.

2. Nie bój się powiedzieć: „Nie wiem”

W sytuacji, w której czujesz się zmuszony odpowiedzieć na pytanie, na które nie znasz odpowiedzi, może się stać następująca rzecz:

Weźmiesz zasłyszane fragmenty informacji, zrobisz kopiuj/wklej i wyłożysz je niespójnie pytającemu. Próbując trafić na poprawną kombinację słów będziesz wydawał się niepewny, zmieszany i ostatecznie nie odpowiesz na pytanie.

Pozwól, że będę bezpośredni w tej kwestii – powiedzenie: „nie wiem” jest zawsze najlepszą odpowiedzią, jeśli nie wiesz. Nie udawaj.

Jeśli pracodawca celowo wprowadza cię w dodatkowe zakłopotanie, gdy nie możesz mu odpowiedzieć, powinieneś traktować to jako ostrzeżenie – oznacza to, że możesz mieć do czynienia z nieprzyjaznym miejscem pracy. Nie chcesz pracować w firmie, która nie pozwala ci nie wiedzieć.

Jeśli czegoś nie wiesz, bądź szczery i przyznaj to. Możesz zawsze dodać, że wydaje ci się, co to może znaczyć. Albo lepiej – dopytać o szczegóły.

„Nie wiem wiele o X, ale wydaje mi się, że ma to związek z Y. Czy może Pan/Pani dokładniej wytłumaczyć? Czy często używa się X w tej firmie?”

Odpowiedź pracodawcy na takie pytanie zwrotne może pozwolić ci wykazać się w dalszej rozmowie. Możesz pokazać, że rozumiesz kontekst pytania, pomimo że nie znasz szczegółowej odpowiedzi.

3. Zadawaj pytania. Jak najwięcej.

Zadawanie własnych pytań jest świetnym sposobem na rozluźnienie atmosfery rozmowy o pracę, a nawet zamienienie jej w przyjazną dyskusję.

Pracodawcy często z chęcią rozmawiają o swoich własnych doświadczeniach i o technologiach, z którymi mieli do czynienia. Ich odpowiedzi mogą być dla ciebie wskazówką, jakie umiejętności sobie cenią.

Pamiętaj, że rozmowa o pracę ma też służyć ocenieniu pracodawcy przez ciebie. Nie jest to możliwe bez zadawania im pytań, które cię nurtują.

„Przy jakich projektach będę pracował? Jakimi projektami zajmowała się państwa firma? W jakim zespole będę pracował? Jakie materiały szkoleniowe i możliwości rozwoju są dla mnie przewidziane?”

Taka umiejętność może być przydatna również w twoim środowisku pracy. Wyznaczanie sobie celów i ocenianie dostępnych opcji to codzienność dla programisty. Do tego potrzeba właściwych informacji, które można zdobyć jedynie pytając. Jak najwięcej.


Kandydat z najlepszymi umiejętnościami technicznymi nie zawsze dostaje pracę.

Nie chcę zabrzmieć tak, jakbym wiedział lepiej niż ty, co powinieneś robić, a czego nie, podczas rozmowy o pracę. Ani też powiedzieć, że umiejętności techniczne nie mają znaczenia.

Chcę powiedzieć, że proces uczenia się nie jest liniowy. Nie możesz i nie będziesz wiedział wszystkiego, czego wymaga pracodawca. Wszyscy rozwijamy się w swoim tempie i swoimi drogami i powinieneś oswoić się z tym faktem.

Każde stanowisko jest inne i każda firma będzie miała inne oczekiwania wobec swoich kandydatów. Ale, niezależnie od twoich umiejętności i oczekiwań, powinieneś:

  • Czuć się dobrze ze swoimi umiejętnościami i doświadczeniem.
  • Wiedzieć, że nie ma nic złego w mówieniu: „nie wiem”.
  • Śmiało pytać o rzeczy, których nie rozumiesz.

Uważam, że te podstawowe zasady są nie tylko niezbędne przy rozmowach o pracę, ale również pozwolą Ci osiągnąć sukces w każdej roli i na każdym etapie kariery.

Mam nadzieję, że znajdziesz coś dla siebie w tym artykule – lub zdecydujesz się na własne strategie. Z chęcią poznam twoją opinię i sugestie w komentarzach.

 

Dzięki za przeczytanie!

Możesz znaleźć oryginalną (angielską) wersję tego artykułu tutaj.